Wykres Zero
Strefy popytu i podaży: jak powstają, jak je wyznaczyć i kiedy przestają działać
Strefa popytu to obszar na wykresie, z którego cena gwałtownie wybiła w górę, bo kupujący mieli tam wyraźną przewagę. Strefa podaży to obszar, z którego cena gwałtownie spadła. Wyznaczasz je na bazie, czyli na kilku małych świecach tuż przed mocnym impulsem. Zakładasz, że przy pierwszym powrocie ceny do takiej bazy mogą tam jeszcze czekać niewykonane zlecenia. Mocniejsze są zwykle strefy świeże, z mocnym wyjściem i zgodne z kierunkiem na wyższym interwale.
Strefa popytu i podaży a wsparcie i opór
Wsparcie i opór wyznaczasz tam, gdzie cena wiele razy zawracała. Strefę popytu albo podaży wyznaczasz tam, skąd cena raz, ale bardzo mocno wystartowała. Różnica jest w logice:
- wsparcie i opór pokazują, gdzie rynek reagował wiele razy;
- strefa popytu i podaży pokazuje, gdzie ktoś złożył duże zlecenie, które przesunęło cenę, i gdzie mogła zostać jego niewykonana część.
Dlatego każde kolejne dotknięcie osłabia strefę popytu i podaży jeszcze szybciej niż zwykłe wsparcie.
Jak powstaje strefa: baza i impuls
Każda strefa ma dwa elementy:
- Baza: jedna do kilku małych świec, w których cena stała prawie w miejscu. Tu kupujący i sprzedający byli w równowadze albo duży gracz po cichu zbierał pozycję.
- Impuls: jedna albo kilka dużych świec, które wyrwały cenę z bazy. To ślad, że równowaga pękła.
Strefę rysujesz na bazie. Przy strefie popytu dolna granica idzie po skrajnym dolnym knocie bazy, a górna po skrajnym górnym korpusie. Przy strefie podaży odwrotnie.
Cztery układy: odwrócenie i kontynuacja
Ze względu na ruch przed bazą i po niej wyróżnia się cztery układy:
- Drop-Base-Rally (DBR): spadek, baza, wzrost. Strefa popytu, która odwraca kierunek.
- Rally-Base-Rally (RBR): wzrost, baza, dalszy wzrost. Strefa popytu w trendzie, czyli kontynuacja.
- Rally-Base-Drop (RBD): wzrost, baza, spadek. Strefa podaży, która odwraca kierunek.
- Drop-Base-Drop (DBD): spadek, baza, dalszy spadek. Strefa podaży w trendzie.
Strefy kontynuacji (RBR i DBD) idą z prądem, więc często są pewniejsze niż strefy odwrócenia, które grają przeciwko poprzedniemu ruchowi.
Jakość strefy: która ma większe szanse
Ocena strefy sprowadza się do kilku pytań:
- Jak mocne było wyjście? Długie świece i daleki ruch od bazy są lepsze niż powolne pełzanie.
- Jak krótka była baza? Jedna, dwie świece w bazie są lepsze niż długa konsolidacja.
- Czy strefa jest świeża? Pierwszy powrót ma zwykle największe znaczenie, bo zlecenia nie zostały jeszcze wykonane.
- Czy jest zgodna z wyższym interwałem? Strefa popytu w trendzie wzrostowym z dziennego wykresu jest mocniejsza niż ta pod prąd.
- Czy przed nią jest miejsce na ruch? Jeśli do najbliższej przeciwnej strefy jest mniej niż 1 R, zysk nie wynagrodzi ryzyka.
Jak handlować strefą popytu: wejście, stop, cel
Przykład dla świeżej strefy popytu w trendzie wzrostowym:
- Wejście: zlecenie z limitem na górnej granicy strefy albo wejście po reakcji, na przykład po pin barze albo zmianie struktury na niższym interwale.
- Stop: pod dolną granicą strefy, z niewielkim zapasem.
- Cel: najbliższa strefa podaży albo wielokrotność ryzyka.
Zlecenie z limitem daje lepszą cenę, ale wejdzie także wtedy, gdy strefa nie zadziała. Wejście po reakcji jest pewniejsze, ale część ruchów ucieknie bez ciebie. Wybierz jeden sposób i zapisz go w planie.
Kiedy strefa przestaje działać
Strefa jest nieaktualna, gdy:
- cena zamknęła się wyraźnie za nią, a nie tylko przebiła ją knotem;
- była testowana kilka razy i za każdym razem reakcja była słabsza;
- na wyższym interwale zmienił się kierunek, a strefa stoi pod nowy prąd.
Przebita strefa popytu bywa później strefą podaży. To ta sama zamiana ról, co przy wsparciu i oporze.
Strefy popytu i podaży w SMC
W Smart Money Concepts podobną rolę pełni order block: ostatnia świeca przeciwna przed impulsem. Różnica jest w szczegółach rysowania, logika jest ta sama: ślad dużego zlecenia, do którego cena może wrócić. Szerzej o tym podejściu w artykule Smart Money Concepts: co to jest.
Najczęstsze błędy
- Rysowanie strefy na całym impulsie zamiast na bazie. Strefa wychodzi wtedy za szeroka.
- Każda konsolidacja to strefa. Bez mocnego wyjścia to tylko boczny ruch.
- Granie strefy testowanej piąty raz. Zlecenia zostały już wykonane.
- Strefa pod prąd wyższego interwału bez dodatkowego potwierdzenia.
- Stop wewnątrz strefy, żeby pozycja była większa.
Trading wiąże się z ryzykiem utraty środków. Ten artykuł jest edukacyjny, nie jest rekomendacją i nie obiecuje wyników.
Gdzie uczyć się dalej
W Fundamencie Akademii strefy popytu i podaży omawiają filmy 03.2 i 03.3, jakość strefy film 03.4, a świeże kontra zużyte film 03.5. Możesz zacząć od 6 darmowych filmów: 3 z Fundamentu i pierwszych filmów Scalpingu, Psychologii Zero i Fal Zero, bez logowania.
Strefy popytu i podaży w ujęciu SMC opisuje artykuł o strefach popytu i podaży na strefatradingu.pl.
Najczęstsze pytania o strefy popytu i podaży
Co to jest strefa popytu?
To obszar na wykresie, z którego cena gwałtownie wybiła w górę, bo kupujący mieli tam wyraźną przewagę. Wyznaczasz ją na bazie, czyli kilku małych świecach przed mocnym impulsem wzrostowym.
Co to jest strefa podaży?
To obszar, z którego cena gwałtownie spadła, bo przewagę mieli sprzedający. Działa jak lustrzane odbicie strefy popytu: przy powrocie ceny mogą tam czekać niewykonane zlecenia sprzedaży.
Czym strefa popytu różni się od wsparcia?
Wsparcie wyznaczasz tam, gdzie cena wiele razy zawracała. Strefę popytu tam, skąd cena raz, ale bardzo mocno wystartowała. Strefa popytu słabnie szybciej, bo każde dotknięcie zużywa zlecenia, które w niej zostały.
Co oznacza RBR i DBD?
Rally-Base-Rally to wzrost, baza i dalszy wzrost, czyli strefa popytu w trendzie. Drop-Base-Drop to spadek, baza i dalszy spadek, czyli strefa podaży w trendzie. Oba to strefy kontynuacji.
Co to jest świeża strefa?
To strefa, do której cena jeszcze nie wróciła od chwili, gdy z niej wybiła. Pierwszy powrót ma zwykle największe znaczenie, bo zlecenia, które stworzyły strefę, mogły jeszcze nie zostać wykonane.
Czy strefy popytu i podaży to to samo co order block?
Logika jest podobna: oba opisują ślad dużego zlecenia przed impulsem. Order block w SMC rysuje się na ostatniej świecy przeciwnej przed impulsem, a strefę popytu i podaży na całej bazie. W praktyce często wyznaczają prawie ten sam obszar.